Ledenuitstap 2015: Damme en Lissewege

Onze jaarlijkse ledenuitstap gaat dit jaar door op zaterdag 29 augustus 2015. Bestemming: het schilderachtige Damme en Lissewege. We presenteren u alvast het interessante dagprogramma:

  • We vertrekken stipt met de bus op Moorsel Dorp om 7u45. We rijden richting Brugge waar we eerst een tas koffie drinken met een ontbijtkoek.
  • Vlakbij de Brugse Dampoort ligt de Lamme Goedzakboot voor ons klaar. We schepen om 10u in voor een dromerig boottochtje op de schilderachtige Damse Vaart. Op de aanlegsteiger in Damme staat onze gids al klaar om ons in de voormiddag kennis te laten maken met het prachtige stadje Damme.
  • Tijdens een korte wandeling door het historische hart van Damme neemt onze gids ons mee terug in de tijd. We bewonderen het prachtige stadhuis en Huyse de Grote Sterre, waar we even binnenwippen in het gloednieuwe bezoekerscentrum “Damme en de Zwinstreek. Daarna wandelen we langs het Sas van de Lieve en de pittoreske Haringmarkt, naar het voormalig Sint Janshospitaal en de gotische Onze Lieve Vrouw Hemelvaartkerk. We bezoeken deze 14de eeuwse kerk met zijn alom bekende stompe toren. Het is een voorbeeld van Scheldegotiek en weerspiegelt de boeiende geschiedenis van het Zwinstadje.
  • Om 12u30 nuttigen we een versterkende maaltijd! In een gezellig eethuisje serveert de chef een lekker middagmaal. Het is een driegangenmenu met dranken inbegrepen.
  • Onder begeleiding van een gids verkennen we in de namiddag de polderdorpen ten westen van het Boudewijn-kanaal. We rijden met de bus door de Meetkerkse Moeren, Houthave en de Uitkerkse Polder. We houden halt in het pittoreske dorpje Lissewege. Daar bewonderen we de oude pastorie, de indrukwekkende vroeg-gotische kerk en het Lisseweegs Vaartje. Natuurlijk nemen we ook een kijkje in de monumentale Tiendenschuur van de abdij Ter Doest uit 1250!
  • We bezoeken tenslotte de tentoonstelling “Heiligen en hun levens” in het Bezoekerscentrum in Lissewege.
  • Om 17u30 zijn we terug in Damme. We laten iedereen nog voldoende tijd om een terrasje te doen of een laatste maal de pittoreske straatjes van dit havenstadje te bezichtigen.
  • Om 19u vertrekt onze bus richting Moorsel, waar we om 20u aankomen.

Wilt u deelnemen aan onze ledenuitstap, schrijf dan 55 euro per persoon over op rekeningnummer van Heemkundige Kring De Faluintjes BE16 0682 2085 4374 met vermelding ‘ledenuitstap 2015’ en de namen van de deelnemers. Alleen de eerste 50 inschrijvingen kunnen mee. In deze prijs zit inbegrepen: de busreis, de fooi van de chauffeur, het middagmaal en de drank, alle gidsen en toegangen.

Damme_Stadhuis

Damme  

Vanaf midden 11e eeuw verzandde de waddenzee voor Brugge geleidelijk, maar in de eerste helft van de 12e eeuw kreeg Brugge nogmaals een directe verbinding met de Noordzee: overstromingen hadden een diepe en brede geul achtergelaten, het Zwin. Aan het Zwin ontstond de haven van Letterswerve (toltarief Diederik van Elzas circa 1160). Op het einde van de vaargeul werd later ter beveiliging van het hinterland door Filips van de Elzas een dwarsdam gebouwd in het jaar 1168. Achter de dam ontstond een nieuwe haven, Damme (stadsrechten circa 1180). Damme behoort hiermee tot de reeks van de havensteden die door de Vlaamse graven Diederik van de Elzas en Filips van de Elzas ter bevordering van het economische leven langs de Noordzeekust gesticht werden. Andere steden die tot deze reeks behoren zijn Grevelingen, Mardijk, Duinkerke, Nieuwpoort en Biervliet. In plaats van getijdevaart konden de grotere schepen, vooral de kogge, nu tot dicht bij Brugge varen. Mits overlading in Damme op binnenschepen was Brugge nog steeds bereikbaar. Langs het Zwin ontstonden geleidelijk ook kleinere havens: Monnikerede (al lang verdwenen), Hoeke, Muide (nu Sint Anna ter Muiden) en ten slotte Sluis. Door verdere verzanding van het Zwin verloor Damme haar rol als haven die werd overgenomen door Sluis.

Het huwelijk tussen Karel de Stoute en Margaretha van York werd in 1468 hier voltrokken.

In de 17e eeuw was Damme een versterkte stad, met een typisch stervormig grondplan. Het was een belangrijke verdedigingsplaats met garnizoen tot de 19e eeuw. De vestingwerken zijn nu gedeeltelijk verdwenen, maar het grondplan is in de omliggende polders nog duidelijk zichtbaar vanop de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Hier werd ook Tijl Uilenspiegel geboren, de held uit de roman van Charles de Coster.

De Damse Vaart, afgelijnd met bomen, verbindt Brugge met Damme en loopt verder naar Sluis. Het werd onder Napoleon uitgegraven. De vaart heeft nu geen enkele economische betekenis meer. De boot Lamme Goedzak, naar een karakter uit de roman over Tijl Uilenspiegel, brengt toeristen van Brugge naar Damme.

Damme_kerk

Lissewege

Lissewege werd waarschijnlijk voor het eerst tijdens de 10de eeuw bewoond, toen grote kudden schapen werden gefokt op het schorrengebied. Het recht tot het benoemen van een pastoor behoorde reeds in de 12de eeuw toe aan de Sint-Bertijnsabdij van Sint-Omaars. Lissewege was een tussenstation voor bedevaarders uit het noorden, op weg naar Santiago de Compostella. Ze konden overnachten en een maaltijd gebruiken in het Sint-Jakobshuis, dat nu nog altijd bestaat. In het gemeentewapen van Lissewege komen drie Sint-Jakobsschelpen voor die de weg aangeven doorheen het lis. De kerk was een bedevaartsoord met een mirakelbeeld van de Heilige Maria dat in 1586 werd vernield door de geuzen. Het werd vervangen door een beeld uit 1624 dat nu nog bestaat en wordt rondgedragen tijdens de jaarlijkse processie op de eerste zondag van mei.

Ter Doest is een voormalige abdij gelegen in Lissewege, deelgemeente van Brugge. De abdij speelde een belangrijke rol bij het inpolderen van gebieden in Vlaanderen (Saeftinghe), Zeeland en Holland en in de wolhandel met de Vlaamse steden. Lambert, de Heer van Lissewege die op het Upperhof woonde, gaf in 1106 een domein met kapel aan de benedictijnen die er een abdij stichtten. In 1175 werd ze overgenomen door Cisterciënzers, afkomstig van de in Koksijde gelegen abdij Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen, en in 1624 met Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen verenigd. De schuur stamt uit 1250 en is het enige nog resterend abdijgebouw. Ze is 50,50 m lang, 23,75 m breed en de puntgevel is 30,75 m hoog; de hoogte van de zijmuren is 9,25 m. Twee rijen van elk 10 eiken pijlers dragen bijna 800 jaar het unieke eiken dakgebinte. Tot voor 1711 was de schuur met stro bedekt, nu bestaat het dak uit 38.000 Boomse dakpannen.

 TerDoest